Bitkiler

HAVA BİTKİSİ (AIR PLANT)

Bitki, toprak olmadan yaşayabilir fakat hava ve su olmadan asla.. Uzun ömürlü hava bitkisi (air plant) bunun en iyi örneği.

Peki nedir bu “hava bitkisi”? 

Bromeliad ailesinden gelen Tillandsia türünün yaklaşık 700 alt türü air plant (hava bitkisi) olarak anılır. Tüm yıl yeşil kalan, çiçekli bir türdür. Amerika kıtasının orta ve güney bölümündeki ormanlar, dağlar ve çöller; ayrıca batı Hindistan bölgeleri bu türün anavatanıdır. İnce yapraklılar yağmurlu, kalın yapraklılar ise daha kurak bölgelere ait türlerdir.

Epifit (Epyphyte) bir türdür. Yani başka bitkiler ya da ağaçlar üzerinde; onlara zarar vermeden, onları yalnızca konum ve destek olarak kullanarak yaşarlar. Toprakta kök yapmazlar. Bu nedenle gelişmiş kökleri yoktur. Bu bitkilerde kökler yalnızca bulundukları ortama daha iyi tutunmak için oluşurlar.

Su ve besini; yağmur, rüzgar, çiy, toz gibi yollarla, yapraklarındaki trichome adı verilen tüyler / pullar ile kaparlar. Kısacası yaprakları yoluyla beslenirler. Üremelerini tohumlar ya da “pup” adı verilen uzantılarıyla sağlarlar. Bir bitki yaklaşık 12 adet “pup” uzantısına sahiptir. Bu uzantılardan, ana bitkinin 3’te 1’i büyüklüğüne ulaşanlar ayrılıp, yeni bir bitki olarak hayatlarına devam edebilirler.

Tillandsia yani hava bitkisi, düzenli olarak çiçek açar. Bazıları bir bitkide birden fazla çiçek açabilir. Bazılarının çiçeklerinin taç yaprakları büyüme evresinde renk değiştirebilir. Bazılarının çiçekleri ise kokulu olabilir. Bazı hava bütkileri, çiçeklenme döneminde yeşil yapraklarını kırmızıya çevirebilir. Bu hamleye “blushing” (kızarma, allanma) denmektedir. Bu hamle (blushing adı verilir), gösterir ki bu tür “monocarpic“tir, yani ölmeden önce yalnızca bir defa çiçek verir. Ana bitki çiçeklenme sonrasında ölse de, üzerindeki uzantılar ile ayrılan parçalar hayatını sürdürmeye devam edecektir.

hava-bitkisi-sutopya

Hava bitkinize nasıl bakmalısınız?

Hava bitkilerinin bakımı, çoğu ev bitkisinden farklı, diğer yandan da oldukça kolaydır.

Çok cesur ve sağlam, diğer ev bitkilerine oranla çok daha az ilgi ile yaşamını sürdürebilen bir türdür.

Bakımı ile ilgili bazı temel bilgiler;

  • Aşırı soğuktan (don) veya gece-gündüz yüksek ısı farkından koruyun. Tropik bitkiler oldukları için, şehir ortamında bir çoğu sadece iç mekanda hayatını sürdürebilir.
  • Direkt güneş ışığına maruz bırakmayın. Eğer suni aydınlatma kullanmıyorsanız; evde güneş gören ancak direkt güneş ışığı almayan bir yerde konumlandırın.
  • Sürekli klima çalıştırılan, kuru (nemsiz) ortamlarda bulundurmayın.

Sulama;

Hava bitkinizi ortalama haftada 2-3 defa tüm gövdesini suya sokacak şekilde sulayabilirsiniz. Serin havalarda daha seyrek, sıcak havalarda saha sık sulama yapabilirsiniz.

Susuz kalmaları durumunda hava bitkilerinin; toprakta yetişen bitkiler gibi köklerinde biriktirdikleri su ile ya da sukulentler gibi gövdelerinde sakladıkları su ile hayatta kalma kabiliyetleri yoktur. Dolayısıyla çok sıcak ya da çok kuru ortamda susuz kalmaları durumunda kuruyarak ölürler.

Kullandığınız su önemlidir. Oda sıcaklığında dinlenmiş çeşme suyu gayet uygundur. Damıtılmış ya da saf su kullanmamalısınız. Akvaryum suyu; eğer içerisinde çok fazla sayıda balık ya da diğer hayvanlardan barındırmıyorsa, yine bitkinizi sulamada kullanılabilir.

Ülkemiz ikliminde çok mümkün olmasa da, bir hava bitkisine dış mekanda bakıyorsanız (buna elverişli bir iklim varsa, örneğin gece-gündüz sıcak farkı çok az olan, genelde çok düşük sıcaklıklara kadar düşmeyen ve nemli), bu durumda hava bitkinize ek olarak sulama yapmanıza gerek bile olmayabilir. İç mekanlarda ise, hava ne kadar kuru ve sıcaksa, sulama sıklığı o kadar arttırılmalıdır.

Hava bitkinizi 20-30 dakika suda beklettikten sonra çıkarın, ters çevirin ve silkeleyerek tüm suyunu akıtın. Yaprakların birleşim yerlerindeki dar alanlarda su birikintileri kalmasına izin vermeyin. Bunlar çok uzun sürede kuruyacağı için bitkinizin fazla su almasına ve hasar görmesine sebep olur. Bitkinin, sulama tamamlandıktan sonra 1-3 saat arasında tamamen kurumuş olması gerekir. Eğer 3 saat geçmesine rağmen bitkiniz kurumadıysa (yeterli ısı ve ışık olmamasından kaynaklı olabilir), havalandırma yöntemleriyle bitkinizin kurumasını sağlayın. Eğer havanın sıcaklığından ya da ışık yoğunluğundan ötürü 1 saatten daha az sürede kuruyorsa, bu durumda bir dahaki sulamada bitkinizi su içerisinde 20-30 dakika yerine 1 saate yakın tutabilirsiniz.

Sprey ile sulama, bitkiniz için gerçek bir sulama seansı olmayacaktır. Bunu ancak, stadart sulama süreçleri arasında, nem dengesini sağlamak üzere bir aksesuar gibi kullanabilirsiniz. O hafta havalar aşırı ısındıysa günde 1 kez sprey ile ıslatıp, haftada 2 ya da 3 kez standart sulama sürecini sürdürebilirsiniz.

Sulamayı gece değil, gündüz saatlerinde yapmalısınız. Geceleri bitkiniz yaprakları yoluyla fotosentez yapmak isteyecektir. Fakat ıslakken bunu gerçekleştiremez. Ayrıca geceleri yapılan sulamanın kuruma süresi de normalden uzun olur ve çürümeye sebep olabilir.

Işık;

Parlak, filtreli ışık en idealidir. Ortamdaki nem oranı yeterliyse ışığın da toleransı artacaktır. Gümüş-gri renkte ve kalın yaprakları olan türler dış mekanlarda tam güneş altında barınma şansına sahip olabilirler, çünkü bu türler güneşe daha dayanıklıdırlar. Fakat diğer çoğu tür; dış veya iç mekanda direkt güneş ışığında kolayca yanacaktır.

Suni aydınlatma;

Yapay ışık kaynağı, bitkiye 15 cm’den daha yakın ve 90 cm‘den daha uzak olmamalıdır. Yüksek spektrumlu Gro-Lux, Repta-Sun, Vita-Lite gibi ampullerden birini kullanabilirsiniz. Eğer bir zamanlayıcı (timer) kullanıyorsanız 12 saat “açık” olması uygun olacaktır.

Piyasada “iç mekan bitki yetiştirme” için satılan “akkor” ışıklandırmalar, bu bitki için çok uygun değil. Eğer yine de kullanmanız gerekirse, bitkinize en az 60 cm uzakta konumlanması gerekir.

Isı;

Hava bitkiniz 10-35 derecede rahatlıkla yaşamını sürdürebilir.

Bitkinizi eve getirir getirmez;

Hava bitkinizi eve getirdiğinizde ilk sulamanızı 30 dakika ila 1 saat arasında gövdesini komple su içerisinde tutarak yapın. Ardından sudan çıkarın, ters çevirip nazikçe sallayın ve yine ters şekilde süzülmeye bırakın. Parlak ışıkta kurutun.

Eğer hava bitkilerinizi çoğaltmak istiyorsanız, bitkinin ev değişiminden sonraki ilk 3 hafta bunu yapmayın. Bu alışma dönemini, geldiği şekilde geçirmesini sağlayın.

Hava bitkinize iyi bakın! O da size kadifemsi, parlak, kıvrımlı yaprakları ile enerji vermeye devam etsin.

0
Shares

İlginizi çekebilir