Aquascaping

YENİ BİR TUTKU İÇİN EL KİTABI: AQUASCAPING

Aquascaping sandığınız kadar zor bir hobi olmayabilir. Zaman, emek ve kapsamlı bir araştırma gerektirdiği ise aşikar.

Bu yazıda, aquascaping yapmaya başlamak için bilmeniz gereken temel bilgileri, prensipleri, kuralları ve bazen onların dışına çıkmak için gereken ilhamı, ipuçlarını, önerileri, kısacası bu işin esaslarını toparladık. Okurken keyif ve ilham almanızı dileriz!

Aquascaping nedir?

Aquascaping; sucul bitkiler, kayalar, taşlar, yosunlar, odunlar vb. elementlerle yapılan; kurulum, planlama, dekorasyon, bakım gibi süreçlerin tamamını kapsayan ve ayrıca izleyen kişiye estetik haz vermesi amaçlanan su altı tasarımlarıdır. “Su altı bahçıvanlığı” ya da “su altı bahçeciliği” olarak da ifade edilebilir.

Tutkulu akvaristler bilir, akvaryum demek sadece balık yetiştirmek demek değildir. Akvaryum bir kez evinin parçası olduktan sonra, akvaristin gururu haline gelir ve rutinin bir parçası olur. Neticede ortaya çıkan ve akvaristin yaratıcılığını yansıtan bu yaşam alanı, ona bakanların hayal gücünü kuvvetlendirir ve ilham almalarını sağlar.

Fizyolojik özellikleri bilmek, beslemek, budamak, bakım yapmak gibi ihtiyaçlara ek olarak aquascaping; tasarım kaygısını da işin içine dahil ederek standart “akvaryum” kavramının biraz daha ötesine geçer.

Temel aquascaping prensipleri

George Farmer Aquascaping Design

George Farmer Aquascaping Design

Aquascaping’in genelini anlamak zor gibi görünse de, bazı basit prensipleri yerine getirerek işe başladığınızda, formülü hızlı şekilde kavrayabilirsiniz.

Diğer tüm yaratıcı süreçler gibi aquascaping de; güvenilir kaynaklardan edinilecek bilgilere ek olarak, büyük ölçüde hayal gücünüze dayanır. Bilimsel ilkeler ile yaratıcılığı dengeli şekilde harmanlamak bu işin belki de en ince noktası olabilir.

Aquascaping’e başlarken akılda tutmak gereken bir kaç kriter:

Basitlik: Aquascaping “tasarım”la ilgilidir ve çoğu zaman daha az element kullanmak daha çok şey anlatabilir (less is more!). Farklı bir çok bitkiyi gösterebilmek adına bir tank içerisine olabildiğince fazla çeşit koymaya çalışmak sık yapılan bir hatadır. Bu kadar çeşitlilik, bakan kişide karmaşa yaratır ve elementlerin bu kalabalık içerisinde tekil olarak algılanma oranları düşer.

Çeşitlilik: Basit tutmak demek tüm tankta yalnızca 1 çeşit bitki kullanmak demek değildir. Belirli bir tema üzerinden ilerlemek isteseniz bile, tasarımınızın sıkıcı olmasını istemezsiniz. Unutmayın, yaratıcılık aquascaping’in temelini oluşturur.

Proporsiyon (oran): Tankınıza uyum duygusu vermek önemlidir, bu nedenle en az dolu alanlar kadar, boş alanlar da yaratmaya çalışmalısınız. Örneğin, tasarımınızda yalnızca geniş yapraklı bitkileri kullanmak, yaprakların kaplayacakları alan nedeniyle tasarımınızdaki espazlarınızı yok edebilir ve uyumu bozabilir.

Devamlılık: Yerleştirdiğiniz elementler, tankın uzağına geçip baktığınızda rahatsız edici durabilir, bu ihtimal her zaman var. Bu nedenle yapıyı bozup yeniden kurmak ve bazen bunu defalarca yapmak için hazırlıklı olmalısınız. İçinize sinmeyen bir kısım farkettiğinizde, üşenmemek ve yeniden yerleştirmek bu işin olmazsa olmazıdır…

Aquascaping tankının temel ihtiyaçları

Işık: Aquascaping ekipmanları içinde en önemli parçaların başında gelir. Bitkilerin, tank içerisindeki sağlıklı gelişimleri ışıkla sağlanabilir. Işığın ekipman listesinde kritik bir yeri vardır. LED ışık, bitki yetiştirmede en iyi sonuç veren kaynaklardan biridir. Fakat duruma göre, metal halojen ya da florasan lambalar da kullanılabilir.

Filtre: Bilindiği üzere filtreler sudaki besin atıklarını, hayvan dışkılarını ve zararlı bazı kimyasalları arındırarak suyun olması gereken organik değerlerde daha uzun süre kalmasını sağlar. Suyu filtre edebilmek için 3 yol vardır: mekanik, biyolojik ya da kimyasal filtrasyon. Piyasada kolaylıkla bulabileceğiniz filtreler bunlardan genellikle 2’sinin kombinasyonudur.

Karbondioksit: Karbondioksit, bitki gelişimi için ışıktan sonra gelen en önemli öğedir. Eğer aquascaping yapmak, uzun süre sağlam kalan ve kendi potansiyelini gösterebilen bitkiler yetiştirmek isteyorsanız, sistemin karbondioksit ihtiyacını mutlaka düşünmelisiniz.

Sıvı gübreler: Gübreleri, vücudunuzun güçlü ve sağlıklı kalması için gereken vitamin ve mineraller gibi düşünebilirsiniz. Tankın ışık ve karbondioksit sistemine göre 2 çeşit gübreleme yöntemi kullanabilirsiniz: makro besinler (macronutrients) veya mikro besinler (micronutrients). En iyi su degesini sağlamak için bu 2 türü doğru oranlarda kullanmalısınız.

Akvaryum tabanı (Subtratlar): Bitkiler yalnızca gövde ve yapraklarından değil, köklerinden de beslenirler. Bu da akvaryumunuzun taban kısmının doğru seçilmesini gerektirir. Hangi bitki çeşidini yetiştirmek istediğinize göre (küçük ve ön planda olanlar ya da büyük ve arka planda olanlar) doğru taban malzemesi kullanmak, bitkinin kendi potansiyelini gösterebilmesi açısından diğer önemli unsurlardan biridir. Taban tek katmandan oluşmaz, genellikle bitkinin ihtiyacına ve istediğiniz tasarıma göre tabanınızı bir kaç farklı katmandan oluşturmanız gerekecektir.


Tüm bu temel bilgilerin yanısıra, aquascaping’te tasarımı belirleyici bazı kurallar da bulunmaktadır. Kurallar önce öğrenmek ve var olma nedenlerini anlamak, sonra dışına çıkmak için vardır.

Aquascaping temel tasarım unsurları

Üçler kuralı ya da Üçte bir oranı (The Rule of Thirds): İnsan beğenisinin altında bazı geometrik kurallar yatmaktadır. En sık kullanılanlardan birisi Üçler Kuralı ya da diğer adıyla “Üçtebir oranı”dır. Fotoğrafçılıkta ve daha bir çok sanat akımında karşımıza çıkar. Bu kural, bir rehber niteliğindedir. Her zaman kullanılması gerekmez, ancak kullanıldığında büyük olasılıkla etkili sonuçlar yaratır.

ucler_kurali_aquascaping_sutopya

Tank içerisindeki alanımızı yatay ve dikey düzemlerin her birinde sanal çizgilerle 3’e bölmemiz gerekir. Bu sanal çizgilerin kesişim noktalarından birine, kompozisyonun odak noktasını; yani akvaryumunuza bakan kişinin ilk görmesini istediğiniz ana öğeyi yerleştirirsiniz. Diğer 3 tanesine ise, bir bakışta farketmesini istediğiniz diğer öğeleri serpiştirirsiniz.

Altın oran: Altın oran 1,618 olarak kabul edilir. Bir uzunluğu ikiye böldüğünüzde, kısa parçanın uzun parçaya olan oranıyla, uzun parçanın bütüne olan oranının aynı olması temelinden gelir. Sanatta, matematikte ve aynı zamanda doğada; altın oran ile odak noktası, birbirine çok güçlü şekilde bağlıdır. Üçler kuralı, altın orandan doğan bir kuraldır. Odaklanılması istenilen elementin, tasarımın tam ortasına yerleştirilmesinden ziyade, altın oranda tutulması, tasarımın etkisini büyük ölçüde arttrmaktadır.

golden_ratio_aquascaping_su

Odak noktası: Tasarımda konunun toparlandığı noktadır. Tasarıma bakan kişinin ilk olarak görmesini istediğimiz yerdir. Odak noktası, üstteki kurallara göre doğru belirlendikten sonra; bu noktaya doğru elementlerin yerleştirilmesi de gerekir. Odak noktası olarak belirlenen noktaya, bu noktanın gücünü ortaya çıkaramayacak elementler yerleştirilirse, bu nokta odak olmaktan çıkacaktır.

Tasarımınızda başka elementlerin, kompozisyonun odak noktası ile yarışacak baskınlıkta olmamasına da dikkat etmelisiniz. Çünkü tasarıma bakan kişi birden fazla odak noktası farkederse, bütünlük bozulacak ve algı dağılacaktır.

Zıtlık: Eğer her şeyi öne çıkarmaya çalışırsanız, hiçbir şeyi öne çıkaramazsınız. Çok fazla ve farklı renkte bitki çeşidi, farklı kaya tipleri, boşluksuz bir tasarım, tamamen kafa karışıklığı yaratır. Bunun yerine tasarımda yeterince espazlar bulundurmalı; 2-3 farklı bitki türü, belki yalnızca tek çeşit akvaryum tabanı, iyi bir yerleşimle taban malzemesine uygun tek cins bir kaya kullanarak çok etkili tasarımlar hazırlayabilirsiniz.


Aquascaping’e başlamak için gereken tüm malzemeleri Sutopya’da bulabilirsiniz. Tankınızı seçip, kaya çeşitleri ile denemeler yapıp taslak hazırlayarak, doğru malzemeleri satın alma esnasında belirleyebilirsiniz. Böylece daha eve gitmeden, kafanızda yapacağınız tasarımla ilgili ipuçları oluşturmaya başlamış olursunuz. Detayları ise, kendi kendinize veya birlikte yapmaktan keyif alacağınız kişi ile, belki biraz müzik eşliğinde ya da tamamen sessizlik içerisinde, zihninizi açan ve kendinize ayırmaktan keyif aldığınız zamanlarda devam ettirebilirsiniz.

Aquascaping bir sanattır ve ondan gerçekten keyif almak için bu duygunun içinizden gelmesi gerekir. Eğer siz de hissediyorsanız, kendinize bu fırsatı tanımalısınız.

0
Shares

İlginizi çekebilir